Tiếng chuông thức tỉnh bao tâm hồn

Đại Hồng Chung

Đêm khuya nghe tiếng chuông chùa

Ngân vang thức tỉnh bao hồn còn mê

Từ lâu tiếng chuông chùa trở thành truyền thống văn hóa của người dân ta, mỗi khi trong đêm khuya tĩnh mịch tiếng chuông vang vọng như làm thức tỉnh bao tâm hồn. Vì đâu tiếng chuông xuất hiện mà ta được nghe mỗi đêm, đó bắt đầu từ sự độc ác, không tin chánh pháp của hoàng hậu Hy Thị vào thời vua Lương Võ Đế. Lúc bấy giờ vị vua ấy rất kính Phật pháp, nên việc cúng dường trai tăng là đều tất nhiên, nhưng không may hoàng hậu Hy Thị đã cho làm bánh bao nhân thịt chó để cúng dường. Từ chuyện ấy sau một thời gian bà ta qua đời, hóa thành con mãng xà, mình mẩy hôi tanh, đau đớn vô cùng. Nên đêm đêm thường báo mộng cho vua Lương Võ Đế biết, vì tình nghĩa, vì kính tin tam bảo, vì lòng từ bi, vua quyết định thỉnh mời chư tăng kết tập quyển Lương Hoàng Sám Pháp và cho đúc chiếc đại hồng chung, với ý nguyện hồi hướng, sám hối bao tội lỗi mà hoàng hậu đã gây ra. Thế là chiếc chuông đầu tiên xuất hiện, mỗi khi nghe tiếng boong ngân dài rồi lại boong, âm ngân vang từ từ đến khi tắt hẳn, ôi sao ta có cảm giác thả hồn lơ lửng hòa quyện vào tiếng chuông. Ngược lại những âm thanh tiếng chuông khác khi ta nghe beeng boong beeng boong âm thanh hỗn tạp, chua chát, làm xáo động sự tĩnh lặng đang có trong ta. Chúng tôi nhớ lại lúc ấy khi chúng tôi thường đến thăm thầy ở chùa, vào những lúc thầy chuẩn bị đánh chuông trên bảo tháp, đợi sau khi thầy thỉnh chuông xong, chúng tôi xin thầy ơi cho con đánh với, thế là một đêm làm kẻ đánh chuông. Rồi những khi về tỉnh lẻ xa xôi, được ngủ ở chùa, nằm bên gần chiếc chuông, đúng giờ quý thầy quý cô công phu, nên chúng tôi tỉnh giấc, không còn ngáy ngủ như ở nhà. Lúc ấy mắt lờ đờ, âm chuông vang vọng, cái giấc ngủ lúc nào biến mất không hay, trả lại sự tỉnh thức nghe mà sao êm ả du dương đến lạ kì. Tiếng chuông ấy không phải chỉ riêng cõi người chúng ta mới được thưởng thức, mà ngay cả những cõi vô hình khác, mỗi khi nghe cũng chuyển hóa, cũng an lòng trong giây phút đó. Lẽ vì điều ấy mà tiếng chuông không thể nào thiếu trong mỗi ngôi chùa cũng như trong mỗi thôn làng, và trong văn, thơ,...bao nhiêu tác phẩm giá trị luôn đề cập liên quan đến tiếng chuông. Lại nữa mỗi tuổi thơ ai đã trải qua thì sẽ không bao giờ quên cái câu của nhà thơ Dương Khuê:

Gió đưa cành trúc la đà

Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Xương

...

Tiếng chuông thức tỉnh bao tâm hồn, cho ta tìm về lại sự an lạc, sự yên bình êm ả nơi có những mái chùa, những người con đang đi theo bước đường giải thoát của Phật đà. 

PT. Hoằng Thanh